Jak powstała Wysoczyzna Elbląska ?

Foto : Info Meteo
Foto : Info Meteo
Foto : Info Meteo

[…] Gdy woda Bałtyku przed posuwającym się lodowcem ustępowała, powstały wzdłuż Świeżej zatoki między Elblągiem a Tolkmickiem (Tolkemit) wielkie pokłady gliny, Yoldia zwanej, od skorupiaka, którego muszle bez liku się w niej znachodzą. Są to, jak słusznie powiedziano, pierwsze zwiastuny lodowców.

Pisał za Jentzschenem Stanisław Kujot.
(S. Kujot, op. cit.,s.17.)

Zgodnie z podziałem fizyczno-geograficznym Polski mezoregion Wysoczyzna Elbląska należy do makroregionu Pobrzeże Gdańskie. Wysoczyzna Elbląska jest jednym z ciekawszych regionów Polski północnej zarówno ze względu na wyraźną odrębność fizjograficzną w stosunku do otaczających krain, jak też z powodu  niezwykle zróżnicowanej i skomplikowanej budowy geologicznej –  widocznej  w wyrobiskach  kopalnianych  nad Zalewem Wiślanym (Kadyny, Pęklewo, Suchacz, Nadbrzeże). Na przełomie trzeciorzędu i czwartorzędu (około 1,87 mln lat temu) nastąpiły głębokie i gwałtowne zmiany klimatyczne o zasięgu globalnym. Ujemne temperatury powietrza i obfite opady śniegu – który nie topnieje w ciągu lata lecz gromadzi się – na znacznych obszarach Ziemi przyczyniły się do powstania olbrzymich lądolodów. Nastała epoka lodowcowa zwana plejstocenem.

Charakterystycznym elementem krajobrazu Wysoczyzny Elbląskiej są liczne cieki wodne spływające promieniście we wszystkich kierunkach (najczęściej w kierunku Zalewu Wiślanego i  jeziora Druzno), wąskimi i krętymi, często głębokimi (deniwelacje w strefie krawędziowej dochodzą do 60 m) dolinami rzecznymi; StradankiGrabianki, Olszanki, Suchacza i Kamienicy. Uzupełnieniem sieci hydrograficznej są zlokalizowane w części wierzchowinowej oczka wodne i mokradła. Gliniaste podłoże i duże spadki terenu przyczyniły się do intensywnego rozwoju procesów erozyjnych, szczególnie erozji wodnej, która spowodowała odsłonięcie w wielu miejscach głazów narzutowych.

W Wysoczyźnie Elbląskiej wykształciły się liczne siedliska przyrodnicze. Jest tutaj kilka rezerwatów leśnych:

Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej, który został utworzony przez Wojewodę Elbląskiego w 1985 roku w celu ochrony obszarów cennych przyrodniczo. Zajmuje powierzchnię 13 460 ha, z czego na lasy przypada 6775 ha, a na użytki rolne – 5024;

Buki Wysoczyzny Elbląskiej  to rezerwat na terenie Parku Krajobrazowego „Wysoczyzna Elbląska”, o powierzchni 92,12 ha. Został utworzony w 1962 roku Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego w celu zachowania fragmentu żyznej buczyny niżowej (las bukowy z domieszką jaworu, sosny i grabu), z rzadkimi na Wysoczyźnie Elbląskiej: kostrzewą leśną, perłówką jednokwiatową i żywcem cebulkowym, kwaśnej buczyny niżowej oraz grądu gwiazdnicowego z czosnkiem niedźwiedzim i żebrowcem górskim;

Kadyński Las – znajduje się w obrębie Parku Krajobrazowego „Wysoczyzna Elbląska”. Został utworzony w 1972 roku, w celu zachowania fragmentu starego lasu bukowego z pojedynczymi starymi dębami, na powierzchni 8,15 ha. Na terenie „Kadyńskiego Lasu” rośnie 700 – letni dąb im. Jana Bażyńskiego;

Dolina Stradanki –  rezerwat powołany 28 grudnia 2006 roku, obejmuje stosunkowo wąski pas lasu porastającego strome skarpy głębokich wąwozów rzeki Stradanki i części jej dopływów, wraz z tymi ciekami, o łącznej powierzchni 119,86 ha;

Rezerwat przyrody „Nowinka, który zlokalizowany jest w północnej części obrębu Kadyny, w leśnictwie „Wysoki Bór”. Obejmuje powierzchnię 74,26 ha. Rezerwat utworzony 28 grudnia 2006 roku przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego;

„Pióropusznikowy Jar” – zajmuje powierzchnię 37,27 ha, poza Parkiem Krajobrazowym. Położony jest w dnie doliny „Lisiego Parowu”. Porasta go las jesionowo-wiązowy. W podszyciu króluje tu, objęty ochroną gatunek paproci, pióropusznik strusi. Utworzony został w celu zachowania fragmentu lasu bukowego i łęgu, zachowanym w formie prawie nie zmienionej, a także w celu ochrony stanowiska ww. paproci.

Wśród lasów dominują tu buczyny – od mniej częstej kwaśnej buczyny niżowej, po różne postacie żyznej buczyny pomorskiej – występują tu także dość liczne dęby, klon, grab, lipa, jodła i świerk, a nad rzekami i potokami spotkać można łęg jesionowo – olszowy, ols porzeczkowy i bardzo rzadki na niżu podgórski łęg jesionowy.

Wysoczyzna Elbląska charakteryzuje się zupełnie innymi warunkami pogodowymi niż oddalone o kilka kilometrów Żuławy, orografia terenu w dużej mierze wpływa na rozwój konwekcji w okresach wiosenno – letnich tj, burze – bywają one tu znacznie silniejsze niż na Powiślu, przekłada się to także na zwykłe opady, pierwsza pokrywa śniegu zazwyczaj ma swój początek w Milejewie, w trakcie nasuwania się komórek konwekcyjno śnieżnych może być ona tam wyższa niż przykładowo w Nowym Dworze Gdańskim o nawet kilkadziesiąt centymetrów, nie na darmo zatem w samym Elblągu zimą możemy wybrać na Stok Narciarski, jest to bowiem nasz cud natury i pomimo bliskości Bałtyku, wędrując szlakami Bażantarni możemy poczuć się jakbyśmy znaleźli się w Bieszczadach.

Źródło

http://historia-wyzynaelblaska.pl